Tala Fou o le aso 1 o Aperila: Na taʻua talu ai nei e le au atamamai i maketi o le siʻitia o tau o faʻapalaga ma suauʻu ua amata ona aʻafia ai faʻaiʻuga faʻatoʻaga a atunuʻu tetele o loʻo auina atu i fafo. Na taʻua e le au atamamai i maketi i Taialani ma le Iunaite Setete e ono faʻaitiitia e le au faifaʻatoʻaga araisa a latou mea e gaosi ai, lea e ono iʻu ai i le faʻaitiitia o le gaosiga o araisa ma ono faʻateteleina ai le le lava o sapalai i le lalolagi atoa i le tausaga a sau.Peita'i, o lo'o lava le tele o fa'apalapala o lo'o i Initia ma le lagolago a le malo., lea e fesoasoani e puipuia lana maketi i totonu o le atunuu mai aafiaga tuusaʻo.
O lenei eseesega i le va o le mamafa o le tau ma le lagolago a faiga faavae ua faamoemoe e faalauteleina ai le le paleni o sapalai i itulagi, e ono lagolagoina ai tau o le araisa i le lalolagi atoa ma faateleina ai le faalagolago o tagata faatau mai fafo i le lalolagi atoa i sapalai a Initia.
Thailand:
O tau o mea e aʻafia ai faʻaiuga faʻatoʻaga
A o faʻateleina tele tau o faʻapalaga ma suauʻu, ua matauina e le au fai pisinisi i Taialani ni faʻailoga muamua o se suiga i amioga a faifaʻatoʻaga. Na saunoa se faʻatau oloa i Bangkok e faʻapea, ona o le tau maualalo o le araisa i le taimi nei, e talitonu o le a sili atu ona faʻaitiitia e faifaʻatoʻaga le aofaʻi o faʻapalaga e faʻaaogaina pe faʻaitiitia foʻi le eria e totoina ai.
Na saunoa se isi faioloa i Bangkok e faapea, o le totoina o faatoaga i lenei vaitau e matua faigata lava, e le gata ona o le taugata tele o faapalaga ae faapea foi ona o le siitia tele o tau o le suauu. Ua siitia tau o le penisini i le tusa ma le 30%, ma o le le lava o sapalai o loo faalavelaveina ai galuega seleselega, ma mafua ai ona faaleagaina faatoaga i le tele o itulagi.
E tusa ai ma le lipoti lata mai mai le Matagaluega o Faatoaga a le Iunaite Setete (FAS), o le gaosiga o le araisa a Thailand mo le tausaga faaletupe 2025/26 (Ianuari i Tesema) ua faamoemoe e pa'ū i le 20.4 miliona tone, e maualalo ifo nai lo le 20.8 miliona tone o le tausaga talu ai. O le mafuaaga autu o lenei mea o le faaitiitia lea o le eria na totoina mai le 11.08 miliona eka i le tausaga talu ai i le 10.80 miliona eka.
Amerika Tele:
O le si'itia o tau o fa'apalaga ua lamatia ai nofoaga e toto ai
I le Iunaite Setete, o le si'itia o tau o fa'apalaga ua fa'amoemoeina o le a i ai se aafiaga tele i fa'ai'uga e totō ai, aemaise lava pe a fai ua la'ititi tupe mama.
Na taʻua e se tagata poto faapitoa i le alamanuia o meaʻai, o le siʻitia talu ai nei o tau o faʻapalaga e mautinoa lava o le a i ai se aafiaga tele i le maketi araisa i Amerika. Na taʻua e tagata tomai faapitoa i alamanuia o loʻo i ai pea le pe tusa ma le 30% o le le lava o faʻapalaga e manaʻomia mo le seleselega araisa 2026/27. O le tele o faʻapalaga na faʻatauina e faifaʻatoʻaga aʻo leʻi faʻateteleina le feeseeseaiga i Sasaʻe Tutotonu. Aʻo leʻi oʻo i le taua i Sasaʻe Tutotonu, o le tau o le faʻapalaga phosphate sa fesuisuiaʻi i le va o le $475 ma le $500 i le tone, ae ua siʻitia nei i le $800 i le tone pe sili atu foʻi.
Na taʻua e se tagata suʻesuʻe Amerika i le maketi o le araisa, talu mai le amataga o le feteenaiga i Sasaʻe Tutotonu, ua siʻitia le tau o faʻapalaga i le 70%-75%, ma ua tulaʻi mai ai popolega e uiga i le faʻaitiitia o le tele o fanua e totō ai, e ui lava e leʻo manino tonu le aafiaga patino.
Peita’i, e eseese lava tulaga mai lea nofoaga i lea nofoaga. I Kalefonia, e fa’amoemoeina o le a tumau pea le mautu o le gaosiga o le araisa e feololo le saito. Na saunoa se faifa’ato’aga ona o le leai o ni isi fa’ato’aga e mafai ona ola ai, e foliga mai o le a le fa’aitiitia le lautele o le totoina o le araisa i Kalefonia.
E ese mai i le tau o fa'apalaga, o lo'o feagai fo'i le au gaosi oloa ma le fa'atupula'ia o tau, e aofia ai felauaiga, vaila'au ma afifiina, lea e atili fa'aitiitia ai le tupe maua.
O le lipoti o le faʻamoemoega e totō ai le araisa na tuʻuina mai e le Matagaluega o Faʻatoʻaga a Amerika i le aso 31 o Mati na faʻamaonia ai faʻamoemoega o le maketi. O loʻo faʻaalia i le lipoti o le lautele o le eria e totō ai le araisa saito uumi i le tausaga nei e 1.648 miliona eka, o se faʻaitiitiga tele e 24% pe a faʻatusatusa i le tausaga talu ai, ma o le a avea foʻi ma tulaga maualalo talu mai le 1983, o loʻo faʻaalia ai se faʻaitiitiga tele o le gaosiga.
Initia:
O fuafuaga a le malo e faʻaitiitia ai le aafiaga o faʻapalapala
I se faatusatusaga, e foliga mai e le o tele ni suiga o tau o faapalaga i le lalolagi atoa e mafua mai i Initia, ona o le lava o ana oloa ma fuafuaga faatino na faia e le malo a’o le’i oo i le vaitau o le lūlūina o le tautoulu.
Na faʻasalalau e le Matagaluega o Kemikolo ma Faʻapalaga a Initia se lipoti i le aso 10 o Mati e faʻapea, i le taimi o le vaitau o le lūlūina o le tautotogo i le amataga o le tautotogo (mai le aso 1 o Oketopa, 2025 i le aso 5 o Mati, 2026), o le sapalai o le urea, diammonium phosphate (DAP), potassium chloride (MOP), ma le faʻapalaga faʻatasi o le nitrogen-phosphorus-kiln (NPKS) sa lava lelei, e mafai ona faʻafetaui ai manaʻoga faʻatoʻaga, ma sa lelei foʻi le tulaga o le faʻasoa o oloa a le atunuʻu.
O loʻo taʻua atili i le pepa, ina ia faʻaitiitia ai lamatiaga o le sapalai ma ia mautinoa le sapalai e le motusia, na galulue faʻatasi ai le malo ma atunuʻu e tele punaoa e faʻafaigofie ai le sainia o maliega umi ma tusi faʻamaonia o le malamalama i le va o kamupani faʻapalaga Initia ma tagata faʻatau oloa faavaomalo. O nei fuafuaga e aofia ai le faʻaulufaleina mai o le 3.1 miliona tone o faʻapalaga i tausaga taʻitasi mai Saudi Arabia, 3.01 miliona tone mai Rusia, ma le 2.5 miliona tone mai Morocco.
Na taʻua e le Matagaluega o Faatoaga a Initia o loʻo faʻateleina e Initia le faʻaulufale mai o oloa e ala i tauofoga. E oʻo mai i le aso 10 o Mati, ua faʻateleina le aofaʻi o oloa faʻaulufale mai i le 36.6% i lea tausaga ma lea tausaga. Na taʻua e se tasi o loʻo auina atu i fafo araisa i Delhi e tusa ai ma lona malamalama, e le o se faʻafitauli tele ia faʻapalaga aua o loʻo eseese le faʻafefiloi o oloa a Initia.
Na saunoa le Sui Sooupu a le Matagaluega o Fafo, Randhir Jaswal, i le konafesi a le au tusitala i le va o minisita na faia i le aso 19 o Mati, e tusa ai ma le tulaga o le sapalai o faapalaga i le taimi nei, aemaise lava mo faatoaga o le vaitau o le luluina o le tautoulu i le 2026, ua lava lelei le sapalai o faapalaga. Na tuuina atu foi e le Matagaluega o Faapalaga se tauofoga faavaomalo muamua e taulimaina ai le tulaga o iai nei, ma maua ai se tali lelei tele. Matou te faamoemoe o le a taunuu mai le tele o faapalaga o loo oka mai auala eseese i le faaiuga o Mati.
Na faaopoopo mai e le au atamamai i maketi e ui lava ina ua siitia tau o faapalaga, ae e foliga mai e le afaina Initia aua o le a tauaveina e le malo le aafiaga o le siitia o tau. E tutusa lava lea ma le tulaga i le maketi suauu, lea ua siitia ai tau o suauu i le lalolagi ae le o siitia tau o penisini i totonu o Initia.
Taimi na lafoina ai: Aperila-21-2026





