suʻesuʻegabg

Siakiina o le vaivai o le Phlebotomus argentipes, le avefe'au o le visceral leishmaniasis i Initia, i le cypermethrin e fa'aaoga ai le CDC bottle bioassay | Fa'ama'i ma Vectors

O le Visceral leishmaniasis (VL), e taʻua o le kala-azar i le konetineta o Initia, o se faʻamaʻi parasitic e mafua mai i le flagellated protozoan Leishmania e mafai ona oti pe a le vave togafitia. O le lago oneone Phlebotomus argentipes o le pau lea o le avefeʻau ua faʻamaonia o le VL i Asia i Sautesasae, lea e pulea ai e le faʻasusuina o mea e totoe i totonu o le fale (IRS), o se iniseti faʻapitoa. O le faʻaaogaina o le DDT i polokalame faʻatonutonu VL ua iʻu ai i le atinaʻeina o le teteʻe i lago oneone, o lea ua suia ai le DDT i le iniseti alpha-cypermethrin. Peitaʻi, e tutusa lava le gaioiga a le alpha-cypermethrin ma le DDT, o lea e faʻateleina ai le lamatiaga o le teteʻe i lago oneone i lalo o le atuatuvale e mafua mai i le faʻaauau pea ona aʻafia i lenei iniseti. I lenei suʻesuʻega, na matou iloiloina ai le vaivai o namu vao ma a latou fanau F1 e faʻaaoga ai le CDC bottle bioassay.
Na matou aoina mai namu mai nuʻu e 10 i le itumalo o Muzaffarpur i Bihar, Initia. E valu nuʻu na faʻaauau pea ona faʻaaogaina namu malolosi.sipermethrinMo le fa'amamāina i totonu o fale, e tasi le nu'u na taofia le fa'aaogaina o le cypermethrin malosi mo le fa'amamāina i totonu o fale, ma e tasi le nu'u e le'i fa'aaogaina lava le cypermethrin malosi mo le fa'amamāina i totonu o fale. O namu na aoina na fa'aalia i se fua fa'atatau ua uma ona fa'atulagaina mo se taimi fa'atulagaina (3 μg/ml mo le 40 minute), ma o le fua faatatau o le fa'aitiitia o le siama ma le oti na fa'amaumauina i le 24 itula talu ona fa'aalia.
O le fua faatatau o le fasiotia o namu vao e mai le 91.19% i le 99.47%, ma o fua faatatau o latou tupulaga F1 e mai le 91.70% i le 98.89%. I le luasefulufa itula talu ona aafia, o le fua faatatau o le oti o namu vao e mai le 89.34% i le 98.93%, ma o fua faatatau o latou tupulaga F1 e mai le 90.16% i le 98.33%.
O taunuʻuga o lenei suʻesuʻega ua faʻaalia ai e ono tulaʻi mai ni teteʻe i le P. argentipes, ma ua faʻaalia ai le manaʻomia o le faʻaauau pea ona mataʻituina ma le mataala ina ia faʻatumauina le pulea pe a maeʻa ona faʻaumatia.
O le Visceral leishmaniasis (VL), e ta'ua o le kala-azar i le konetineta o Initia, o se fa'ama'i parasitic e mafua mai i le flagellated protozoan Leishmania ma e feavea'i e ala i le u a lago oneone fafine ua a'afia (Diptera: Myrmecophaga). O lago oneone ua na'o le pau lea o le avefe'au ua fa'amaonia o le VL i Asia i Sautesasa'e. Ua latalata Initia i le ausia o le sini o le fa'aumatia o le VL. Peita'i, ina ia fa'atumauina le maualalo o le a'afiaga pe a uma ona fa'aumatia, e taua tele le fa'aitiitia o le faitau aofa'i o avefe'au e puipuia ai le ono feavea'i.
O le puleaina o namu i Asia i Sautesasae e faʻatinoina e ala i le faʻasusuina o namu i totonu o fale (IRS) e faʻaaogaina ai vailaʻau faʻasaina iniseti. O le amioga faʻalilolilo o le silverlegs e avea ai ma sini talafeagai mo le puleaina o vailaʻau faʻasaina iniseti e ala i le faʻasusuina o namu i totonu o fale [1]. O le faʻasusuina o namu i totonu o fale o le dichlorodiphenyltrichloroethane (DDT) i lalo o le Polokalame Faʻaleatunuu mo le Puleaina o Malaria i Initia ua i ai ni aafiaga taua i le puleaina o le faitau aofaʻi o namu ma faʻaitiitia ai mataupu VL [2]. O lenei puleaina le fuafuaina o le VL na mafua ai ona faʻaaogaina e le Polokalame Faʻaumatia VL a Initia le faʻaaogaina o le faʻasusuina o namu i totonu o fale o se auala autu o le puleaina o silverlegs. I le 2005, na sainia ai e malo o Initia, Bangladesh, ma Nepal se maliega o le malamalama ma le sini o le faʻaumatia o le VL i le 2015 [3]. O taumafaiga faʻaumatia, e aofia ai le tuʻufaʻatasia o le puleaina o vector ma le vave suʻesuʻeina ma le togafitia o mataupu a tagata, na faʻamoemoe e ulufale atu i le vaega faʻamautu i le 2015, o se sini na toe teuteuina mulimuli ane i le 2017 ona sosoo ai lea ma le 2020.[4] O le faʻafanua fou i le lalolagi atoa e faʻaumatia ai faʻamaʻi o le teropika ua le amanaʻiaina e aofia ai le faʻaumatia o le VL i le 2030.[5]
A o ulufale atu Initia i le vaega pe a uma ona faʻaumatia le BCVD, e taua tele le faʻamautinoaina e le tupu se teteʻe tele i le beta-cypermethrin. O le mafuaʻaga o le teteʻe ona o le DDT ma le cypermethrin e tutusa lava le faiga o le gaioiga, o lona uiga, e taulaʻi i le porotini VGSC [21]. O le mea lea, o le lamatiaga o le atinaʻeina o le teteʻe i lago oneone e ono faʻateleina ona o le atuatuvale e mafua mai i le faʻaalia soo i le cypermethrin malosi tele. O le mea lea e taua ai le mataʻituina ma faʻailoa mai o vaega o lago oneone e ono teteʻe i lenei vailaʻau faʻamaʻi iniseti. I lenei tulaga, o le faʻamoemoega o lenei suʻesuʻega o le mataʻituina lea o le tulaga vaivai o lago oneone vao e faʻaaoga ai fua faʻamaʻi ma umi o le faʻaalia na fuafuaina e Chaubey et al. [20] na suʻesuʻeina le P. argentipes mai nuʻu eseese i le itumalo o Muzaffarpur o Bihar, Initia, lea na faʻaauau pea ona faʻaaogaina faiga faʻasusu i totonu o fale na togafitia i le cypermethrin (nuʻu IPS faifai pea). Na faʻatusatusa le tulaga o le vaivai o P. argentipes vao mai nuʻu na taofia le faʻaaogaina o faiga faʻasusu i totonu o fale e togafitia i le cypermethrin (nuʻu sa avea muamua ma IPS) ma i latou e leʻi faʻaaogaina lava faiga faʻasusu i totonu o fale e togafitia i le cypermethrin (nuʻu e le o ni IPS) e faʻaaoga ai le CDC bottle bioassay.
E sefulu nu’u na filifilia mo le su’esu’ega (Ata 1; Laulau 1), e valu o lo’o i ai se tala’aga o le fa’aauau pea ona fa’asusuina i totonu o fale o pyrethroids fa’apitoa (hypermethrin; ua fa’ailogaina o ni nu’u hypermethrin fa’aauau) ma sa i ai mataupu VL (ia le itiiti ifo ma le tasi le mataupu) i le 3 tausaga talu ai. Mai nu’u e lua o totoe i le su’esu’ega, e tasi le nu’u e le’i fa’atinoina le fa’asusuina i totonu o fale o le beta-cypermethrin (nu’u e le o fa’asusuina i totonu) na filifilia e avea ma nu’u pulea ma le isi nu’u na fa’asusuina fa’afuase’i i totonu o fale o le beta-cypermethrin (nu’u fa’asusuina fa’afuase’i i totonu/nu’u sa fa’asusuina muamua i totonu) na filifilia e avea ma nu’u pulea. O le filifilia o nei nu’u na fa’avae i luga o le galulue fa’atasi ma le Matagaluega o le Soifua Maloloina ma le ‘Au Fa’asusuina i Totonu ma le fa’amaoniaina o le Fuafuaga Laiti mo le Fa’asusuina i Totonu i le Itumalo o Muzaffarpur.
O le fa'afanua fa'afanua o le itumalo o Muzaffarpur o lo'o fa'aalia ai nofoaga o nu'u o lo'o aofia i le su'esu'ega (1–10). Nofoaga o su'esu'ega: 1, Manifulkaha; 2, Ramdas Majhauli; 3, Madhubani; 4, Anandpur Haruni; 5, Pandey; 6, Hirapur; 7, Madhopur Hazari; 8, Hamidpur; 9, Noonfara; 10, Simara. Na saunia le fa'afanua e fa'aaoga ai le polokalama QGIS (lomiga 3.30.3) ma le Open Assessment Shapefile.
O fagu mo faʻataʻitaʻiga o le faʻaalia na saunia e tusa ai ma metotia a Chaubey et al. [20] ma Denlinger et al. [22]. I se aotelega, o fagu tioata e 500 mL na saunia i le aso e tasi aʻo leʻi faia le faʻataʻitaʻiga ma o le puipui i totonu o fagu na ufiufi i le vailaʻau faʻamaʻi iniseti ua faʻailoa mai (o le fua faʻatatau o le α-cypermethrin o le 3 μg/mL) e ala i le faʻaaogaina o se vailaʻau acetone o le vailaʻau faʻamaʻi iniseti (2.0 mL) i le pito i lalo, puipui ma le tapuni o fagu. Ona faʻamago lea o fagu taʻitasi i luga o se masini faʻataʻavale mo le 30 minute. I le taimi lea, tatala malie le tapuni ina ia mafai ai e le acetone ona mago. A maeʻa le 30 minute o le faʻamago, aveese le tapuni ma faʻataʻamilo le fagu seʻia mago uma le acetone. Ona tuʻu lea o fagu e tatala e mago i le po atoa. Mo suʻega taʻitasi, o le fagu e tasi, na faʻaaogaina o se faʻataʻitaʻiga, na ufiufi i le 2.0 mL o le acetone. O fagu uma na toe faʻaaogaina i le taimi atoa o faʻataʻitaʻiga ina ua maeʻa le faʻamamaina talafeagai e tusa ai ma le faiga na faʻamatalaina e Denlinger et al. ma le World Health Organization [22, 23].
I le aso na sosoo ai ma le sauniuniga o le vailaʻau e faʻamamā ai iniseti, e 30–40 namu na maua mai le vao (namu fafine ua matelaina) na aveeseina mai totonu o pa i fagu ma faʻapuna mālie i totonu o fagu taʻitasi. E tusa ma le aofaʻi tutusa o lago na faʻaaogaina mo fagu taʻitasi ua ufiufi i vailaʻau e faʻamamā ai iniseti, e aofia ai ma le vaega pulea. Toe fai lenei mea ia le itiiti ifo ma le lima i le ono taimi i nuʻu taʻitasi. A maeʻa le 40 minute o le faʻaaogaina o le vailaʻau e faʻamamā ai iniseti, ona faʻamaumauina lea o le aofaʻi o lago na faʻaumatia. Na puʻeina lago uma i se masini e mitiia ai iniseti, tuʻu i totonu o pusa pepa malo ua ufiufi i se upega manifinifi, ma tuʻu i totonu o se fale faʻamamā eseese i lalo o le tulaga tutusa o le susu ma le vevela ma le punaʻoa tutusa o meaʻai (polo vavae ua faʻasusu i le 30% o le vai suka) e pei o kolone e leʻi togafitia. Na faʻamaumauina le oti i le 24 itula talu ona faʻaaogaina le vailaʻau e faʻamamā ai iniseti. Na vaevaeina uma namu ma suʻesuʻeina e faʻamaonia ai le ituaiga. Na faia foʻi le faiga lava e tasi i fanau lago F1. Na faʻamaumauina le fua faatatau o le faʻaumatia ma le oti i le 24 itula talu ona faʻaaogaina. Afai o le oti i fagu pulea e <5%, e leai se faʻasaʻoga o le oti na faia i faʻataʻitaʻiga. Afai o le fua faatatau o le oti i le fagu fa'atonutonu e ≥ 5% ma le ≤ 20%, o le fua faatatau o le oti i fagu fa'ata'ita'i o lena fa'ata'ita'iga sa fa'asa'oina e fa'aaoga ai le fua fa'atatau a Abbott. Afai e sili atu le fua faatatau o le oti i le vaega fa'atonutonu i le 20%, o le vaega fa'ata'ita'i atoa e lafoa'i [24, 25, 26].
O le averesi o le oti o namu P. argentipes na maua i le vao. O pa sese e faʻatusalia ai mea sese masani o le averesi. O le feiloaʻiga o laina mumu faʻalava e lua ma le kalafi (90% ma le 98% o le oti, i le faasologa) e faʻaalia ai le taimi e ono tupu ai le teteʻe.[25]
O le averesi o le oti o fanau F1 o P. argentipes na maua i le vao. O pa sese e faʻatusalia ai mea sese masani o le averesi. O piʻo e sopoʻia e laina mumu faʻalava e lua (90% ma le 98% o le oti, i le faasologa) e faʻatusalia ai le tele o le oti e ono atiaʻe ai le teteʻe [25].
Na maua le maaleale tele o namu i le nu'u e pulea/lē o iai le IRS (Manifulkaha) i vaila'au fa'asaina iniseti. O le averesi o le oti (±SE) o namu na maua i le vao i le 24 itula talu ona pa'ū ma a'afia i le 99.47 ± 0.52% ma le 98.93 ± 0.65%, i le faasologa, ma le averesi o le oti o fanau F1 e 98.89 ± 1.11% ma le 98.33 ± 1.11%, i le faasologa (Laulau 2, 3).
O taunuuga o lenei suʻesuʻega ua faʻaalia ai e ono teteʻe atu lago oneone vae-siliva i le pyrethroid (SP) α-cypermethrin faʻapitoa i nuʻu na faʻaaogaina soo ai le pyrethroid (SP) α-cypermethrin. I se faʻatusatusaga, o lago oneone vae-siliva na aoina mai nuʻu e leʻi aofia i le polokalame a le IRS/pulea na maua e matua aʻafia lava. O le mataʻituina o le aʻafia o le faitau aofaʻi o lago oneone vao e taua tele mo le mataʻituina o le aoga o vailaʻau faʻasaina na faʻaaogaina, aua o nei faʻamatalaga e mafai ona fesoasoani i le puleaina o le teteʻe atu i vailaʻau faʻasaina. O le maualuga o le teteʻe atu i vailaʻau faʻasaina ua lipotia soo i lago oneone mai nofoaga e masani ai i Bihar ona o le malosi o le filifilia o vailaʻau mai le IRS e faʻaaogaina ai lenei vailaʻau faʻasaina [1].
Na matou iloa o le P. argentipes e matuā maaleale i pyrethroids, ma o suʻega i le fanua i Initia, Bangladesh ma Nepal na faʻaalia ai o le IRS e maualuga le aoga o suʻesuʻega faʻamaʻi pe a faʻaaogaina faʻatasi ma le cypermethrin poʻo le deltamethrin [19, 26, 27, 28, 29]. Talu ai nei, na lipotia mai ai e Roy et al. [18] ua atiaʻe e le P. argentipes le teteʻe i pyrethroids i Nepal. O la matou suʻesuʻega i le fanua na faʻaalia ai o lago oneone vae siliva na aoina mai nuʻu e leʻi aʻafia i le IRS e matuā maaleale lava, ae o lago na aoina mai nuʻu IRS faʻafuaseʻi/sa iai muamua ma nuʻu IRS faifai pea (o le oti e mai le 90% i le 97% vagana ai lago oneone mai Anandpur-Haruni lea e 89.34% le oti i le 24 itula talu ona aʻafia) e foliga mai e teteʻe i le cypermethrin e matuā aoga [25]. O se tasi o mafuaʻaga e ono tupu ai lenei teteʻe o le mamafa e mafua mai i le faʻasusuina masani i totonu o fale (IRS) ma polokalame faʻasusuina i totonu o mataupu, o ni faiga masani ia mo le puleaina o le pepesi o le kala-azar i nofoaga/poloka/nuʻu e masani ai (Faiga Faʻatino Masani mo Suʻesuʻega ma le Puleaina o le Pepesi [30]. O taunuʻuga o lenei suʻesuʻega e maua ai faʻailoga muamua o le atinaʻeina o le mamafa filifilia e faasaga i le cypermethrin e matua aoga. Ae paga lea, o faʻamaumauga o le vaivai i talafaasolopito mo lenei itulagi, na maua mai le faʻaaogaina o le CDC bottle bioassay, e le o maua mo le faʻatusatusaga; o suʻesuʻega uma na muamua atu na mataʻituina le vaivai o le P. argentipes e faʻaaoga ai le pepa WHO na faʻasusuina i iniseti. O fua faʻatatau o iniseti i totonu o fasi suega a le WHO o le maualuga fautuaina lea o iniseti mo le faʻaaogaina e faʻasaga i mea e feaveaʻi ai le malaria (Anopheles gambiae), ma o le faʻaaogaina o nei maualuga i oneone e le o manino aua e le tele ni taimi e felelei ai oneone nai lo namu, ma e tele atu le taimi e faʻafesoʻotaʻi ai ma le substrate i le bioassay [23].
Ua fa'aaogaina pyrethroids fa'apitoa i vaega e masani ona a'afia ai manu felelei i le VL i Nepal talu mai le 1992, e fesuia'i ma le SPs alpha-cypermethrin ma le lambda-cyhalothrin mo le puleaina o lago oneone [31], ma ua fa'aaogaina fo'i le deltamethrin i Bangladesh talu mai le 2012 [32]. Ua iloa le tete'e atu i manu felelei i vaega vao o lago oneone siliva i vaega ua leva ona fa'aaogaina ai pyrethroids fa'apitoa [18, 33, 34]. Ua iloa se suiga e le tutusa (L1014F) i vaega vao o lago oneone Initia ma ua feso'ota'i ma le tete'e atu i le DDT, ma fa'ailoa mai ai o le tete'e atu i le pyrethroid e tula'i mai i le tulaga molecular, aua o le DDT ma le pyrethroid (alpha-cypermethrin) e taula'i i le gene lava e tasi i le faiga o neula o iniseti [17, 34]. O le mea lea, o le iloiloga fa'apitoa o le vaivai i le cypermethrin ma le mata'ituina o le tete'e atu i namu e taua tele i le taimi o le fa'aumatia ma le taimi pe a uma ona fa'aumatia.
O se fa'atapula'aga e ono tula'i mai i lenei su'esu'ega o le fa'aaogaina lea o le CDC vial bioassay e fua ai le ono a'afia, ae o fa'atusatusaga uma na fa'aaogaina ai taunu'uga mai su'esu'ega ua mavae e fa'aaoga ai le WHO bioassay kit. Atonu e le tutusa sa'o taunu'uga mai bioassays e lua aua o le CDC vial bioassay e fua ai le knockdown i le fa'ai'uga o le vaitaimi o su'esu'ega, ae o le WHO kit bioassay e fua ai le oti i le 24 pe 72 itula talu ona a'afia (o le mulimuli mo vaila'au e lemu le gaioiga) [35]. O le isi fa'atapula'aga e ono tula'i mai o le aofa'i o nu'u o le IRS i lenei su'esu'ega pe a fa'atusatusa i le tasi e le o le IRS ma le tasi e le o le IRS/nu'u muamua o le IRS. E le mafai ona tatou fa'apea o le tulaga o le ono a'afia o namu i nu'u ta'itasi i le tasi itumalo e fa'atusalia ai le tulaga o le ono a'afia i isi nu'u ma itumalo i Bihar. A'o ulufale atu Initia i le vaega pe a uma ona fa'aumatia le siama leukemia, e taua tele le puipuia o le atina'eina tele o le tete'e. E mana'omia le vave mata'ituina o le tete'e i le faitau aofa'i o lago oneone mai itumalo eseese, poloka ma eria fa'afanua. O faʻamaumauga o loʻo tuʻuina atu i lenei suʻesuʻega o ni faʻamaumauga muamua ma e tatau ona faʻamaonia e ala i le faʻatusatusaina ma le tele o faʻamaoniga na lomia e le Faʻalapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi [35] ina ia maua ai se manatu sili atu ona patino o le tulaga vaivai o le P. argentipes i nei vaega aʻo leʻi suia polokalame faʻatonutonu vector e faʻatumauina ai le maualalo o le faitau aofaʻi o lago oneone ma lagolago ai le faʻaumatia o le siama leukemia.
O le namu P. argentipes, le avefe'au o le siama leukosis, e ono amata ona fa'aalia ni fa'ailoga vave o le tete'e atu i le cypermethrin e matua'i aoga. O le mata'ituina pea o le tete'e atu i vaila'au fa'asaina iniseti i totonu o vaega vao o le P. argentipes e mana'omia ina ia fa'atumauina ai le a'afiaga fa'ama'i pipisi o togafitiga fa'atonutonu. O le fesuia'i o vaila'au fa'asaina iniseti ma auala eseese o gaioiga ma/po'o le iloiloga ma le resitalaina o vaila'au fou fa'asaina iniseti e mana'omia ma fautuaina e pulea ai le tete'e atu i vaila'au fa'asaina iniseti ma lagolago ai le fa'aumatia o le siama leukosis i Initia.

 

Taimi na lafoina ai: Fepuari-17-2025