suʻesuʻegabg

O namu Anopheles e tete'e atu i vaila'au fa'asaina iniseti mai Etiopia, ae le o Burkina Faso, e iai suiga i le tuufaatasiga o microbiota pe a uma ona fa'aalia i vaila'au fa'asaina iniseti | Parasites and Vectors

O le Malaria o loʻo avea pea ma mafuaʻaga autū o le oti ma le maʻi i Aferika, ma o le avega sili lea i tamaiti e i lalo ifo o le 5 tausaga le matutua. O auala sili ona lelei e puipuia ai le faʻamaʻi o vailaʻau e faʻaumatia ai iniseti e faʻatatau i namu matutua o le Anopheles. O se taunuuga o le faʻaaogaina lautele o nei togafitiga, o le teteʻe atu i vasega o vailaʻau e masani ona faʻaaogaina o iniseti ua salalau nei i Aferika atoa. O le malamalama i auala autu e mafua ai lenei ituaiga o mea e taua tele e siaki ai le salalau o le teteʻe ma ia atiae ni meafaigaluega fou e foia ai.
I lenei suʻesuʻega, na matou faʻatusatusa ai le tuʻufaʻatasiga o siama ninii o le Anopheles gambiae, Anopheles cruzi, ma le Anopheles arabiensis mai Burkina Faso ma vaega e maaleale i vailaʻau iniseti, e mai Aitiope foʻi.
Matou te leʻi mauaina ni eseesega i le tuufaatasiga o microbiota i le va o le teteʻe atu i iniseti ma leiniseti fasioti iniseti-o tagata e vaivai i Burkina Faso. O lenei taunuuga na faamaonia e suʻesuʻega i totonu o fale suʻesuʻe o kolone mai atunuu e lua o Burkina Faso. I se faatusatusaga, i namu Anopheles arabiensis mai Etiopia, na matauina ai ni eseesega manino i le tuufaatasiga o microbiota i le va o namu na maliliu ma namu na sao mai le aafia i iniseti. Mo se suʻesuʻega atili i le teteʻe o lenei faitau aofaʻi o Anopheles arabiensis, na matou faia ai le faasologa o le RNA ma maua ai le eseesega o le faʻaalia o genes detoxification e fesoʻotaʻi ma le teteʻe atu i iniseti, faapea foi ma suiga i ala o le manava, metabolism, ma synaptic ion.
O a matou taunuuga ua fautua mai ai o nisi tulaga e ono fesoasoani le microbiota i le atinaeina o le teteʻe atu i iniseti, e faaopoopo atu i suiga i le transcriptome.
E ui o le tete'e e masani ona fa'amatalaina o se vaega fa'asolopito o le Anopheles vector, ae o su'esu'ega talu ai nei ua fa'aalia ai e suia le microbiome pe a a'afia i vaila'au fa'asaina iniseti, ma fa'ailoa mai ai se matafaioi mo nei meaola i le tete'e. O le mea moni, o su'esu'ega o namu Anopheles gambiae i Amerika i Saute ma Amerika Tutotonu ua fa'aalia ai suiga taua i le epidermal microbiome pe a uma ona a'afia i pyrethroids, fa'apea fo'i ma suiga i le microbiome atoa pe a uma ona a'afia i organophosphates. I Aferika, o le tete'e atu i pyrethroid ua feso'ota'i ma suiga i le tuufaatasiga o microbiota i Cameroon, Kenya, ma Côte d'Ivoire, a'o Anopheles gambiae ua fa'afetaui i le fale su'esu'e ua fa'aalia ai suiga i a latou microbiota pe a uma ona filifilia mo le tete'e atu i le pyrethroid. E le gata i lea, o togafitiga fa'ata'ita'i i vaila'au fa'ama'i ma le fa'aopoopoina o siama ua iloa i namu Anopheles arabiensis ua nonofo i le fale su'esu'e ua fa'aalia ai le fa'ateleina o le onosa'i i pyrethroids. Fa'atasi ai, o nei fa'amaumauga e fa'ailoa mai ai o le tete'e atu i vaila'au fa'asaina iniseti atonu e feso'ota'i ma le microbiome o namu ma o lenei itu o le tete'e atu i vaila'au fa'asaina iniseti e mafai ona fa'aaogaina mo le puleaina o fa'ama'i.
I lenei suʻesuʻega, na matou faʻaaogaina ai le 16S sequencing e iloa ai pe eseese microbiota o namu na nonofo i fale suʻesuʻe ma namu na aoina mai fanua i Aferika i Sisifo ma Sasaʻe i le va o namu na sao mai ma namu na maliliu ina ua uma ona aʻafia i le pyrethroid deltamethrin. I le tulaga o le teteʻe atu i iniseti, o le faʻatusatusaina o microbiota mai itulagi eseese o Aferika ma ituaiga eseese ma le maualuga o le teteʻe e mafai ona fesoasoani e malamalama ai i faatosinaga faaitulagi i nuʻu microbial. O kolone o fale suʻesuʻe na sau mai Burkina Faso ma tausia i fale suʻesuʻe e lua eseese i Europa (An. coluzzii i Siamani ma An. arabiensis i Peretania), o namu mai Burkina Faso na fai ma sui o ituaiga uma e tolu o le An. gambiae species complex, ma o namu mai Etiopia na fai ma sui o An. arabiensis. O iinei, matou te faʻaalia ai o Anopheles arabiensis mai Etiopia sa i ai ni faʻailoga eseese o microbiota i namu ola ma namu ua oti, ae o Anopheles arabiensis mai Burkina Faso ma fale suʻesuʻe e lua e leai. O le faʻamoemoega o lenei suʻesuʻega o le suʻesuʻeina atili lea o le teteʻe atu i iniseti. Na matou faia le RNA sequencing i luga o le faitau aofaʻi o Anopheles arabiensis ma maua ai o genes e fesoʻotaʻi ma le teteʻe atu i iniseti na faʻateleina, ae o genes e fesoʻotaʻi ma le manava na masani ona suia. O le tu'ufa'atasia o nei fa'amaumauga ma se vaega lona lua mai Aitiope na fa'ailoa mai ai ni kenera taua e fa'amamā ai mea mai le vai i le itulagi. O le fa'atusatusaga atili ma le Anopheles arabiensis mai Burkina Faso na fa'aalia ai ni eseesega taua i fa'amatalaga o le transcriptome, ae na fa'ailoa mai ai pea ni kenera taua e fa e fa'amamā ai mea mai le vai na so'ona fa'aalia i Aferika atoa.
Ona fa'asologaina lea o namu ola ma namu ua oti o ituaiga ta'itasi mai itulagi ta'itasi e fa'aaoga ai le fa'asologa o le 16S ma fa'atatauina le tele o namu. E leai ni eseesega i le alpha diversity na matauina, e fa'ailoa mai ai e leai ni eseesega i le tamaoaiga o le operational taxonomic unit (OTU); peita'i, e matua'i eseese lava le beta diversity i le va o atunu'u, ma o fa'aupuga o fegalegaleaiga mo le atunu'u ma le tulaga ola/oti (PANOVA = 0.001 ma le 0.008, i le fa'asologa) na fa'ailoa mai ai o lo'o i ai le eseesega i le va o nei mea. E leai ni eseesega i le beta variance na matauina i le va o atunu'u, e fa'ailoa mai ai ni eseesega tutusa i le va o vaega. O le Bray-Curtis multivariate scaling plot (Ata 2A) na fa'aalia ai o fa'ata'ita'iga na tele lava ina vaevaeina e tusa ai ma le nofoaga, ae sa i ai ni tuusaunoaga iloga. O le tele o fa'ata'ita'iga mai le nu'u o An. arabiensis ma le tasi fa'ata'ita'iga mai le nu'u o An. coluzzii na tutusa ma se fa'ata'ita'iga mai Burkina Faso, ae o le tasi fa'ata'ita'iga mai fa'ata'ita'iga o An. arabiensis mai Burkina Faso na tutusa ma le fa'ata'ita'iga o le nu'u o An. arabiensis, lea e ono fa'ailoa mai ai o le microbiota muamua na tausia fa'afuase'i i le tele o augatupulaga ma i le tele o itulagi. O fa'ata'ita'iga o Burkina Faso e le'i manino le vaevaeina e tusa ai ma ituaiga; O le leai o se vaevaega sa faʻamoemoeina talu ai na faʻapotopotoina tagata taʻitoʻatasi e ui lava ina afua mai i siosiomaga eseese o anufe. O le mea moni, ua faʻaalia e suʻesuʻega o le faʻasoaina o se nofoaga faʻale-siosiomaga i le taimi o le vai e mafai ona aʻafia tele ai le tuufaatasiga o microbiota [50]. O le mea e malie ai, e ui o faʻataʻitaʻiga o namu Burkina Faso ma nuʻu e leai ni eseesega i le ola poʻo le oti o namu pe a uma ona faʻaalia i iniseti, ae o faʻataʻitaʻiga Aitiope na manino lava le vaevaeina, ma faʻaalia ai o le tuufaatasiga o microbiota i nei faʻataʻitaʻiga Anopheles e fesoʻotaʻi ma le teteʻe atu i iniseti. Na aoina faʻataʻitaʻiga mai le nofoaga lava e tasi, lea e ono faʻamatalaina ai le mafutaga malosi.
O le tete'e atu i vaila'au fa'asaina o le pyrethroid o se fa'ata'ita'iga lavelave, ma e ui o suiga i le metabolism ma sini ua su'esu'eina lelei, ae o suiga i totonu o microbiota ua amata ona su'esu'eina. I lenei su'esu'ega, matou te fa'aalia ai o suiga i totonu o microbiota atonu e sili atu ona taua i nisi o vaega o tagata; matou te fa'amatalaina atili le tete'e atu i vaila'au fa'asaina i Anopheles arabiensis mai Bahir Dar ma fa'aalia ai suiga i tusitusiga ua iloa e feso'ota'i ma le tete'e, fa'apea fo'i ma suiga taua i genes e feso'ota'i ma le manava lea na manino fo'i i se su'esu'ega RNA-seq muamua o vaega o Anopheles arabiensis mai Etiopia. Fa'atasi ai, o nei taunu'uga e fa'ailoa mai ai o le tete'e atu i vaila'au fa'asaina i nei namu atonu e fa'alagolago i se tu'ufa'atasiga o mea tau kenera ma mea e le o ni kenera, atonu ona o fegalegaleaiga fa'atasi ma siama moni e ono fa'aopoopoina ai le fa'aleagaina o vaila'au fa'asaina i vaega o tagata e maualalo le tete'e atu.
O suʻesuʻega talu ai nei ua faʻafesoʻotaʻi ai le faʻateleina o le manava i le teteʻe atu i iniseti, e ogatasi ma faʻaupuga o le ontology faʻamauoa i le Bahir Dar RNAseq ma faʻamaumauga tuʻufaʻatasi a Etiopia na maua iinei; o loʻo toe fautua mai ai o le teteʻe e mafua ai le faʻateleina o le manava, pe o se mafuaʻaga poʻo se taunuuga o lenei phenotype. Afai o nei suiga e oʻo atu ai i eseesega i le gafatia o le okesene tali atu ma le nitrogen species, e pei ona fautuaina muamua , e mafai ona aʻafia ai le gafatia o vector ma le faʻaputuga microbial e ala i le teteʻe eseese o siama i le ROS scavenging e siama commensal mo se taimi umi.
O faʻamaumauga o loʻo tuʻuina atu iinei o loʻo faʻamaonia ai e mafai e microbiota ona aʻafia le teteʻe atu i iniseti i nisi o siosiomaga. Na matou faʻaalia foʻi o namu An. arabiensis i Etiopia o loʻo faʻaalia ai ni suiga tutusa o le transcriptome e maua ai le teteʻe atu i iniseti; peitaʻi, e laʻititi le aofaʻi o genes e tutusa ma na i Burkina Faso. E tele ni lapataʻiga o loʻo totoe e uiga i faʻaiʻuga na oʻo i ai iinei ma isi suʻesuʻega. Muamua, e manaʻomia ona faʻaalia se sootaga mafuaʻaga i le va o le ola o le pyrethroid ma le microbiota e faʻaaoga ai suʻesuʻega metabolomic poʻo le fesiitaiga o microbiota. E le gata i lea, e manaʻomia ona faʻaalia le faʻamaoniaina o sui autu i le tele o faitau aofaʻi mai itulagi eseese. Ma le mea mulimuli, o le tuʻufaʻatasia o faʻamaumauga transcriptome ma faʻamaumauga microbiota e ala i suʻesuʻega faʻapitoa pe a uma ona fesiitaiga o le a maua ai faʻamatalaga auiliili pe o aʻafia saʻo e le microbiota le transcriptome o namu e tusa ai ma le teteʻe atu i le pyrethroid. Peitaʻi, a tuʻufaʻatasia, o a matou faʻamaumauga e faʻaalia ai o le teteʻe e faʻalotoifale ma faʻavaomalo, ma faʻamamafa ai le manaʻomia ona faʻataʻitaʻi oloa fou e faʻasaina ai iniseti i le tele o itulagi.

 

Taimi na lafoina ai: Mati-24-2025