suʻesuʻegabg

O le tu'ufa'atasiga o vaila'au terpene e fa'avae i luga o suāu'u taua o la'au e fai ma vaila'au e fa'amate ai anufe ma tagata matutua e fa'asaga i Aedes aegypti (Diptera: Culicidae)

Faafetai mo lou asiasi mai i le Nature.com. O le lomiga o le browser o loʻo e faʻaaogaina e le lava le lagolago CSS. Mo ni taunuuga sili ona lelei, matou te fautuaina oe e faʻaaoga se lomiga fou o lau browser (pe tape le Compatibility Mode i le Internet Explorer). I le taimi nei, ina ia mautinoa le lagolagoina pea, o loʻo matou faʻaalia le 'upega tafaʻilagi e aunoa ma se mamanu poʻo le JavaScript.
O tu'ufa'atasiga o vaila'au e fa'aumatia ai iniseti e maua mai la'au e ono fa'aalia ai ni fegalegaleaiga fa'atasi pe fete'ena'i fa'asaga i iniseti. Ona o le vave o le salalau o fa'ama'i e feavea'i e namu Aedes ma le fa'atupula'ia o le tete'e o namu Aedes i vaila'au fa'asaina iniseti masani, e luasefulu valu tu'ufa'atasiga o vaila'au terpene e fa'avae i luga o suāu'u taua o la'au na faia ma fa'ata'ita'iina fa'asaga i le larval ma le matutua o Aedes aegypti. E lima suāu'u taua o la'au (EOs) na muamua iloiloina mo lo latou aoga e fa'aumatia ai iniseti ma le fa'aaogaina i tagata matutua, ma e lua vaila'au tetele na fa'ailoaina i EO ta'itasi e fa'atatau i taunu'uga o le GC-MS. O vaila'au autu na fa'ailoaina na fa'atauina, o le diallyl disulfide, diallyl trisulfide, carvone, limonene, eugenol, methyl eugenol, eucalyptol, eudesmol ma le namu alpha-pinene. Ona saunia lea o tu'ufa'atasiga fa'alua o nei vaila'au e fa'aaoga ai fuala'au e le oti ai ma o latou aafiaga fa'atasi ma fete'ena'i na fa'ata'ita'iina ma fuafuaina. O vailaʻau sili ona lelei e faʻaumatia ai anufe e maua mai i le palu faʻatasi o le limonene ma le diallyl disulfide, ma o vailaʻau sili ona lelei e faʻaumatia ai anufe e maua mai i le palu faʻatasi o le carvone ma le limonene. O le vailaʻau faʻasaina e faʻaaogaina faapisinisi o le Temphos ma le vailaʻau mo tagata matutua o le Malathion na faʻataʻitaʻiina eseese ma i ni tuʻufaʻatasiga faʻalua ma terpenoids. O taunuʻuga na faʻaalia ai o le tuʻufaʻatasiga o le temephos ma le diallyl disulfide ma le malathion ma le eudesmol o le tuʻufaʻatasiga sili lea ona aoga. O nei tuʻufaʻatasiga malolosi e iai le gafatia e faʻaaoga e faʻasaga i Aedes aegypti.
O suāuu taua o la'au (EOs) o ni metabolites lona lua o lo'o i ai ni vaila'au fa'aolaola eseese ma ua fa'ateleina lona taua o se isi mea e sui ai vaila'au fa'asaina. E le gata e lelei mo le siosiomaga ma faigofie ona fa'aoga, ae o se fa'afefiloi fo'i o vaila'au fa'aolaola eseese, lea e fa'aitiitia ai fo'i le ono mafai ona tete'e atu i vaila'au1. I le fa'aaogaina o le tekinolosi GC-MS, na su'esu'eina ai e le au su'esu'e mea o lo'o i totonu o suāuu taua eseese o la'au ma fa'ailoa mai ai le silia ma le 3,000 vaila'au mai la'au manogi e 17,5002, o le tele lava na fa'ata'ita'iina mo meatotino e fa'aumatia ai iniseti ma ua lipotia mai e iai ni aafiaga e fa'aumatia ai iniseti3,4. O nisi su'esu'ega e fa'amamafa mai ai o le oona o le vaega autu o le vaila'au e tutusa pe sili atu nai lo le ethylene oxide mata. Ae o le fa'aaogaina o vaila'au ta'itasi e ono toe tu'uina atu ai le avanoa mo le atina'eina o le tete'e, e pei ona i ai i vaila'au fa'asaina iniseti5,6. O le mea lea, o le taula'iga i le taimi nei o le sauniaina lea o fa'afefiloi o vaila'au e fa'avae i le ethylene oxide e fa'aleleia atili ai le aoga o le fa'aumatia o iniseti ma fa'aitiitia ai le ono mafai ona tete'e atu i tagata fa'alafua. O vailaʻau taʻitasi o loʻo iai i totonu o EO e ono faʻaalia ai ni aafiaga faʻatasi pe feteʻenaʻi i tuʻufaʻatasiga e atagia ai le gaioiga atoa o le EO, o se mea moni ua faʻamamafaina lelei i suʻesuʻega na faia e saienitisi muamua7,8. O le polokalame e pulea ai siama e aofia ai foʻi le EO ma ona vaega. O le gaioiga e faʻaumatia ai namu o suāuu taua ua suʻesuʻeina loloto i namu Culex ma Anopheles. E tele suʻesuʻega ua taumafai e atiaʻe ni vailaʻau faʻasaina lelei e ala i le tuʻufaʻatasia o laʻau eseese ma vailaʻau faʻasaina faʻapisinisi e faʻateleina ai le oona lautele ma faʻaitiitia ai aʻafiaga itu9. Ae o suʻesuʻega o ia vailaʻau e faʻasaga i Aedes aegypti e seasea lava. O alualu i luma i le saienisi faafomaʻi ma le atinaʻeina o vailaʻau ma tui puipui ua fesoasoani e tau ai ma nisi o faʻamaʻi e feaveaʻi e siama. Ae o le iai o ituaiga eseese o le siama, e feaveaʻi e le namu Aedes aegypti, ua mafua ai ona le manuia polokalame tui puipui. O le mea lea, pe a tupu ia faʻamaʻi, o polokalame e pulea ai siama o le filifiliga e puipuia ai le salalau o le faʻamaʻi. I le tulaga o iai nei, e matuā tāua tele le puleaina o le Aedes aegypti auā o se avefeʻau autū lea o siama eseese ma o latou ituaiga e mafua ai le fiva dengue, Zika, fiva dengue hemorrhagic, fiva samasama, ma isi. O le mea e sili ona tāua, o le aofaʻi o mataupu o toetoe lava o faʻamaʻi uma e feaveaʻi e le Aedes o loʻo faʻatupulaʻia i tausaga taʻitasi i Aikupito ma o loʻo faʻatupulaʻia i le lalolagi atoa. O le mea lea, i lenei tulaga, e iai se manaʻoga faanatinati e atiina ae ni faiga e faʻalelei ai le siosiomaga ma lelei mo le puleaina o le Aedes aegypti. O sui tauva e ono mafai ona avea ma EO, o latou vailaʻau o loʻo i totonu, ma a latou tuʻufaʻatasiga. O le mea lea, o lenei suʻesuʻega na taumafai e faʻailoa mai ni tuʻufaʻatasiga lelei o vailaʻau autū o le EO mai laʻau e lima e iai uiga e faʻaumatia ai iniseti (e pei o le mint, holy basil, Eucalyptus spotted, Allium sulfur ma melaleuca) e faʻasaga i le Aedes aegypti.
O EO uma na filifilia na faʻaalia ai le gaioiga e ono faʻaumatia ai anufe faʻasaga i Aedes aegypti ma le LC50 i le 24 itula e amata mai le 0.42 i le 163.65 ppm. O le gaioiga aupito maualuga e faʻaumatia ai anufe na faʻamauina mo le peppermint (Mp) EO ma le tau o le LC50 o le 0.42 ppm i le 24 itula, sosoo ai ma le kaliki (As) ma le tau o le LC50 o le 16.19 ppm i le 24 itula (Laulau 1).
Sei vagana ai le Ocimum Sainttum, Os EO, o isi EO uma e fa na su'esu'eina na fa'aalia ai ni aafiaga manino o le ma'i, fa'atasi ai ma le LC50 e amata mai le 23.37 i le 120.16 ppm i le vaitaimi e 24 itula le umi e a'afia ai. O le Thymophilus striata (Cl) EO sa sili ona aoga i le fasiotia o tagata matutua i le LC50 e 23.37 ppm i totonu o le 24 itula talu ona a'afia ai, sosoo ai ma le Eucalyptus maculata (Em) lea e 101.91 ppm le LC50 (Laulau 1). I le isi itu, o le LC50 mo le Os e le'i fa'amautuina lava aua o le fua faatatau maualuga o le oti e 53% na fa'amaumauina i le fua faatatau maualuga (Ata Fa'aopoopo 3).
O vaega autū e lua o lo'o i totonu o EO ta'itasi na fa'ailoa ma filifilia e fa'atatau i taunu'uga o fa'amaumauga a le faletusi NIST, pasene o le vaega o le GC chromatogram, ma taunu'uga o le MS spectra (Table 2). Mo le EO As, o vaega autū na fa'ailoa o le diallyl disulfide ma le diallyl trisulfide; mo le EO Mp o vaega autū na fa'ailoa o le carvone ma le limonene, mo le EO Em o vaega autū na fa'ailoa o le eudesmol ma le eucalyptol; Mo le EO Os, o vaega autū na fa'ailoa o le eugenol ma le methyl eugenol, ma mo le EO Cl, o vaega autū na fa'ailoa o le eugenol ma le α-pinene (Ata 1, Ata Fa'aopoopo 5–8, Table Fa'aopoopo 1–5).
O taunu'uga o le fa'avasegaina o le tele o terpenoids autū o suāuu taua ua filifilia (A-diallyl disulfide; B-diallyl trisulfide; C-eugenol; D-methyl eugenol; E-limonene; F-aromatic ceperone; G-α-pinene; H-cineole; R-eudamol).
E iva vaega o vailaʻau (diallyl disulfide, diallyl trisulfide, eugenol, methyl eugenol, carvone, limonene, eucalyptol, eudesmol, α-pinene) na faʻailoaina o ni vaega aogā o vaega autū ia o le EO ma na faia suʻesuʻega taʻitasi e faʻasaga i Aedes aegypti i tulaga o le larval. . O le vaega o le eudesmol sa i ai le gaioiga aupito maualuga e faʻaumatia ai le larvicide ma le tau LC50 o le 2.25 ppm pe a uma le 24 itula o le faʻaalia. O vaega o le diallyl disulfide ma le diallyl trisulfide ua maua foʻi e i ai ni aafiaga e ono faʻaumatia ai le larvicide, faʻatasi ai ma le averesi o le sublethal doses i le va o le 10–20 ppm. Na toe matauina le gaioiga feololo e faʻaumatia ai le larvicide mo vaega o le eugenol, limonene ma le eucalyptol faʻatasi ai ma tau LC50 o le 63.35 ppm, 139.29 ppm. ma le 181.33 ppm pe a mavae le 24 itula, (Laulau 3). Peita’i, e leai se malosiaga taua e fa’aumatia ai manu o le methyl eugenol ma le carvone na maua e o’o lava i tui maualuluga, o lea e le’i fuafuaina ai tau o le LC50 (Laulau 3). O le vaila’au fa’asaina manu fa’apitoa o le Temephos sa i ai le averesi o le malosi e oti ai le Aedes aegypti i le 24 itula o le fa’aalia (Laulau 3, Laulau Fa’aopoopo 6).
E fitu vailaʻau (diallyl disulfide, diallyl trisulfide, eucalyptol, α-pinene, eudesmol, limonene ma le carvone) na faʻailoaina o vailaʻau autū ia o le EO aoga ma na faia suʻega taʻitasi faʻasaga i namu matutua o Aedes Aikupito. E tusa ai ma le suʻesuʻega a le Probit regression, na maua ai le Eudesmol e sili ona maualuga lona gafatia ma le tau o le LC50 e 1.82 ppm, sosoo ai ma le Eucalyptol ma le tau o le LC50 e 17.60 ppm i le 24 itula le umi e aʻafia ai. O vailaʻau e lima na totoe na suʻeina sa faʻaleagaina lelei i tagata matutua e iai le LC50s e amata mai le 140.79 i le 737.01 ppm (Laulau 3). O le organophosphorus malathion faʻapitoa e itiiti le malosi nai lo le eudesmol ma maualuga atu nai lo isi vailaʻau e ono, faʻatasi ai ma le tau o le LC50 e 5.44 ppm i le 24 itula le umi e aʻafia ai (Laulau 3, Laulau Faʻaopoopo 6).
E fitu vaila'au malolosi o le ta'ita'i ma le organophosphorus tamephosate na filifilia e fa'atulaga ai tu'ufa'atasiga binary o a latou tui LC50 i le fua fa'atatau 1:1. E 28 tu'ufa'atasiga binary na saunia ma fa'ata'ita'iina mo lo latou aoga e fa'aola ai anufe e fa'asaga i Aedes aegypti. E iva tu'ufa'atasiga na maua e galulue fa'atasi, e 14 tu'ufa'atasiga na fete'ena'i, ma e lima tu'ufa'atasiga e le'i fa'aola ai anufe. I totonu o tu'ufa'atasiga galulue fa'atasi, o le tu'ufa'atasiga o le diallyl disulfide ma le temofol na sili ona aoga, ma le 100% o le oti na matauina pe a mavae le 24 itula (Laulau 4). I se tulaga tutusa, o le fa'afefiloi o le limonene ma le diallyl disulfide ma le eugenol ma le thymetphos na fa'aalia ai le gafatia lelei ma le oti o anufe na matauina o le 98.3% (Laulau 5). O isi tuufaatasiga e 4 o totoe, o le eudesmol fa'atasi ai ma le eucalyptol, eudesmol fa'atasi ai ma le limonene, eucalyptol fa'atasi ai ma le alpha-pinene, alpha-pinene fa'atasi ai ma le temephos, na fa'aalia ai fo'i le aoga tele o le fa'amateina o anufe, ma le fua faatatau o le oti na matauina e sili atu i le 90%. O le fua faatatau o le oti e fa'amoemoeina e lata i le 60-75%. (Laulau 4). Peita'i, o le tu'ufa'atasia o le limonene ma le α-pinene po'o le eucalyptus na fa'aalia ai ni tali fa'afeagai. E fa'apena fo'i, o fa'afefiloi o Temephos ma le eugenol po'o le eudesmol po'o le diallyl trisulfide ua maua e iai ni aafiaga fa'afeagai. E fa'apena fo'i, o le tu'ufa'atasia o le diallyl disulfide ma le diallyl trisulfide ma le tu'ufa'atasia o so'o se tasi o nei vaila'au ma le eudesmol po'o le eugenol e fa'afeagai i la latou gaioiga fa'amateina o anufe. Ua lipotia mai fo'i le fa'amateina i le tu'ufa'atasia o le eudesmol ma le eugenol po'o le α-pinene.
Mai fa'afefiloi uma e 28 na fa'ata'ita'iina mo le gaioiga oona a tagata matutua, e 7 tu'ufa'atasiga na galulue fa'atasi, e 6 e leai se a'afiaga, ma e 15 na fete'ena'i. O fa'afefiloi o le eudesmol ma le eucalyptus ma le limonene ma le carvone na maua e sili atu le aoga nai lo isi tu'ufa'atasiga galulue fa'atasi, fa'atasi ai ma fua faatatau o le oti i le 24 itula o le 76% ma le 100%, i le fa'asologa (Table 5). Ua matauina le Malathion o lo'o fa'aalia ai se a'afiaga galulue fa'atasi ma tu'ufa'atasiga uma o vaila'au vagana ai le limonene ma le diallyl trisulfide. I le isi itu, ua maua le fete'ena'iga i le va o le diallyl disulfide ma le diallyl trisulfide ma le tu'ufa'atasiga o so'o se tasi o ia mea ma le eucalyptus, po'o le eucalyptol, po'o le carvone, po'o le limonene. I se tulaga fa'apena, o tu'ufa'atasiga o le α-pinene ma le eudesmol po'o le limonene, eucalyptol ma le carvone po'o le limonene, ma le limonene ma le eudesmol po'o le malathion na fa'aalia ai a'afiaga fete'ena'i o le larvicidal. Mo isi tuufaatasiga e ono o totoe, e leai se eseesega tele i le va o le fua faatatau o le oti na faamoemoeina ma le fua faatatau o le oti na matauina (Laulau 5).
E faʻavae i luga o aafiaga faʻatasi ma tui e le oti ai, o latou aʻafiaga e faʻaumatia ai anufe e faʻasaga i le tele o namu Aedes aegypti na filifilia ma faʻataʻitaʻiina atili. O taunuʻuga na faʻaalia ai o le oti o anufe na matauina e faʻaaoga ai tuʻufaʻatasiga lua eugenol-limonene, diallyl disulfide-limonene ma le diallyl disulfide-timephos e 100%, ae o le oti o anufe na faʻamoemoeina e 76.48%, 72.16% ma le 63.4%, i le faasologa (Laulau 6). . O le tuʻufaʻatasiga o le limonene ma le eudesmol e leʻi tele sona aoga, ma le 88% o le oti o anufe na matauina i le 24 itula o le faʻaalia (Laulau 6). I se aotelega, o tuʻufaʻatasiga lua e fa na filifilia na faʻaalia ai foʻi aafiaga faʻatasi e faʻaumatia ai anufe e faʻasaga i le Aedes aegypti pe a faʻaaogaina i se fua tele (Laulau 6).
E tolu tu'ufa'atasiga fa'atasi na filifilia mo le su'ega bioadulticidal e pulea ai le tele o vaega o Aedes aegypti matutua. Ina ia filifilia ni tu'ufa'atasiga e fa'ata'ita'i i kolone iniseti tetele, na matou taula'i muamua i tu'ufa'atasiga terpene e lua e sili ona lelei, o le carvone fa'atasi ma le limonene ma le eucalyptol fa'atasi ma le eudesmol. Lona lua, o le tu'ufa'atasiga fa'atasi sili ona lelei na filifilia mai le tu'ufa'atasiga o le organophosphate malathion fa'apitoa ma terpenoids. Matou te talitonu o le tu'ufa'atasiga o le malathion ma le eudesmol o le tu'ufa'atasiga sili lea mo le fa'ata'ita'iina i kolone iniseti tetele ona o le maualuga o le oti na matauina ma le maualalo tele o tau o le LC50 o mea e sui ai. O le Malathion e fa'aalia ai le fa'atasiga fa'atasi ma le α-pinene, diallyl disulfide, eucalyptus, carvone ma le eudesmol. Ae afai tatou te tilotilo i tau o le LC50, o le Eudesmol e maualalo le tau (2.25 ppm). O tau LC50 ua fuafuaina o le malathion, α-pinene, diallyl disulfide, eucalyptol ma le carvone e 5.4, 716.55, 166.02, 17.6 ma le 140.79 ppm. O nei tau e faʻaalia ai o le tuʻufaʻatasiga o le malathion ma le eudesmol o le tuʻufaʻatasiga sili lea ona lelei e tusa ai ma le fua faʻatatau. O faʻaiʻuga na faʻaalia ai o le tuʻufaʻatasiga o le carvone faʻatasi ai ma le limonene ma le eudesmol faʻatasi ai ma le malathion e 100% le fua faatatau o le oti na matauina pe a faʻatusatusa i le fua faatatau o le oti e 61% i le 65%. O le isi tuʻufaʻatasiga, eudesmol faʻatasi ai ma le eucalyptol, na faʻaalia ai le fua faatatau o le oti e 78.66% pe a uma le 24 itula o le faʻaalia, pe a faʻatusatusa i le fua faatatau o le oti e 60%. O tuʻufaʻatasiga uma e tolu na filifilia na faʻaalia ai aafiaga faʻatasi e tusa lava pe faʻaaogaina i se fua tele e faʻasaga i Aedes aegypti matutua (Laulau 6).
I lenei suʻesuʻega, o laʻau EO filifilia e pei o le Mp, As, Os, Em ma le Cl na faʻaalia ai ni aafiaga mataʻutia i luga o le larva ma le matutua o Aedes aegypti. O le Mp EO sa i ai le gaioiga sili ona maualuga e faʻaumatia ai anufe ma le tau o le LC50 e 0.42 ppm, sosoo ai ma As, Os ma le Em EO ma le tau o le LC50 e itiiti ifo i le 50 ppm pe a uma le 24 itula. O nei taunuuga e ogatasi ma suʻesuʻega na muamua atu i namu ma isi lago dipterous10,11,12,13,14. E ui o le malosi e faʻaumatia ai anufe o le Cl e maualalo ifo nai lo isi suāuu taua, ma le tau o le LC50 e 163.65 ppm pe a uma le 24 itula, o lona gafatia matua e sili ona maualuga ma le tau o le LC50 e 23.37 ppm pe a uma le 24 itula. O le Mp, As ma le Em EOs na faʻaalia ai foʻi le gafatia lelei e faʻaleagaina ai le tino ma le LC50 i le va o le 100–120 ppm i le 24 itula o le faʻaalia, ae sa maualalo ifo nai lo lo latou aoga e faʻaumatia ai anufe. I le isi itu, o le EO Os na faʻaalia ai se aafiaga itiiti e faʻaleagaina ai le tino e tusa lava pe sili ona maualuga le fua faʻafomaʻi. O lea la, o taunuʻuga e faʻaalia ai o le oona o le ethylene oxide i laʻau e ono fesuisuiaʻi e faʻatatau i le laʻasaga o le atinaʻeina o namu15. E faʻalagolago foʻi i le saoasaoa o le ulufale atu o EOs i totonu o le tino o le iniseti, la latou fegalegaleaiga ma enzymes faʻapitoa, ma le gafatia e faʻamamā ai le tino o le namu i laʻasaga taʻitasi o le atinaʻeina16. O le tele o suʻesuʻega ua faʻaalia ai o le vaega autu o le vailaʻau o se mea taua i le gaioiga faʻaola o le ethylene oxide, talu ai o le tele o vailaʻau uma3,12,17,18. O le mea lea, na matou iloiloina ai ni vailaʻau autu se lua i EO taʻitasi. E faʻavae i luga o taunuʻuga o le GC-MS, o le diallyl disulfide ma le diallyl trisulfide na faʻailoaina o ni vailaʻau autū o le EO As, lea e ogatasi ma lipoti na muamua atu19,20,21. E ui ina faʻailoa mai e lipoti na muamua atu o le menthol o se tasi o ana vailaʻau autū, ae o le carvone ma le limonene na toe faʻailoaina o ni vailaʻau autū o le Mp EO22,23. O le faʻatulagaga o le Os EO na faʻaalia ai o le eugenol ma le methyl eugenol o vailaʻau autū ia, lea e tutusa ma sailiiliga a saienitisi na muamua atu16,24. Ua lipotia mai le Eucalyptol ma le eucalyptol o ni vailaʻau autū ia o loʻo iai i le suāuu lau Em, lea e ogatasi ma sailiiliga a nisi saienitisi25,26 ae e feteenai ma sailiiliga a Olalade et al.27. O le pule o le cineole ma le α-pinene na matauina i le suāuu tāua o le melaleuca, lea e tutusa ma suʻesuʻega na muamua atu28,29. O eseesega i totonu o le tuufaatasiga ma le malosi o suāuu taua e maua mai le ituaiga lava e tasi o laau i nofoaga eseese ua lipotia ma ua matauina foi i lenei suesuega, ia e aafia i tulaga o le tuputupu ae o laau, taimi o le seleselega, tulaga o le atinae, po o le matua o laau. foliga vaaia o chemotypes, ma isi.22,30,31,32. Ona faatauina lea o vailaau autu ua faailoa mai ma tofotofoina mo o latou aafiaga e fasiotia ai anufe ma aafiaga i namu matutua o Aedes aegypti. O taunuuga na faaalia ai o le gaioiga e fasiotia ai anufe o le diallyl disulfide e tutusa ma le EO As mata. Ae o le gaioiga o le diallyl trisulfide e maualuga atu nai lo le EO As. O nei taunuuga e tutusa ma mea na maua e Kimbaris et al. 33 i luga o le Culex philippines. Peitai, o nei vailaau e lua e lei faaalia ai se gaioiga lelei e fasioti ai namu, lea e ogatasi ma taunuuga o Plata-Rueda et al 34 i luga o le Tenebrio molitor. Os EO e aoga faasaga i le tulaga o le anufe o Aedes aegypti, ae le faasaga i le tulaga o le matua. Ua fa'amautuina o le gaioiga fa'amate larvicidal o vaega autū ta'itasi e maualalo ifo nai lo le Os EO mata. O lona uiga o lo'o i ai se sao mo isi vaega ma a latou fegalegaleaiga i le ethylene oxide mata. O le Methyl eugenol lava ia e itiiti sona gaioiga, ae o le eugenol lava ia e iai sona gaioiga fa'amate larvicidal feololo. O lenei fa'ai'uga e fa'amaonia ai, i le tasi itu,35,36, ma i le isi itu, e feteenai ma fa'ai'uga a su'esu'ega muamua37,38. O eseesega i vaega fa'atino o le eugenol ma le methyleugenol e ono i'u ai i ni a'afiaga eseese i le iniseti lava e tasi39. Na maua le Limonene e iai sona gaioiga fa'amate larvicidal feololo, ae o le a'afiaga o le carvone e le taua tele. I se tulaga tutusa, o le maualalo o le oona o le limonene i iniseti matutua ma le maualuga o le oona o le carvone e lagolagoina ai taunu'uga o nisi su'esu'ega muamua40 ae feteenai ma isi41. O le iai o ni fusiua faalua i tulaga uma e lua o le intracyclic ma le exocyclic e ono faateleina ai le aoga o nei vailaau e fai ma vailaau e aveese ai siama3,41, ae o le carvone, o se ketone e iai le unsaturated alpha ma le beta carbons, e ono faaalia ai se gafatia maualuga atu mo le oona i tagata matutua42. Peitai, o uiga taʻitasi o le limonene ma le carvone e matua maualalo ifo nai lo le aofaʻi atoa o le EO Mp (Table 1, Table 3). I totonu o terpenoids na tofotofoina, na maua ai le eudesmol e sili ona tele le gaioiga e aveese ai siama ma tagata matutua ma se tau LC50 i lalo ifo o le 2.5 ppm, ma avea ai ma se vailaau e folafola atu mo le puleaina o namu Aedes. O lona faatinoga e sili atu nai lo le EO Em atoa, e ui lava e le ogatusa lenei mea ma sailiiliga a Cheng et al.40. O le Eudesmol o se sesquiterpene e lua iunite isoprene e itiiti le volatile nai lo monoterpenes oxygenated e pei o le eucalyptus ma o lea e sili atu lona gafatia e fai ma vailaau e aveese ai siama. O le Eucalyptol lava ia e sili atu lona malosi i le tagata matua nai lo le larvicidal, ma o taunuuga mai suʻesuʻega na muamua atu e lagolagoina ma teena ai lenei mea37,43,44. O le gaioiga lava ia e toetoe lava tutusa ma le gaioiga atoa o le EO Cl. O le isi bicyclic monoterpene, α-pinene, e itiiti sona aafiaga i le tagata matua i le Aedes aegypti nai lo le aafiaga i le larvicidal, lea e faafeagai ma le aafiaga o le EO Cl atoa. O le gaioiga atoa o le insecticide o terpenoids e aʻafia e lo latou lipophilicity, volatility, carbon branching, projection area, surface area, functional groups ma o latou tulaga45,46. O nei vailaʻau e mafai ona galulue e ala i le faʻaumatia o faʻaputuga o sela, poloka le gaioiga o le manava, faʻalavelaveina le fesiitaiga o neula, ma isi.47 O le organophosphate synthetic Temephos na maua o loʻo i ai le gaioiga sili ona maualuga i le larvicidal ma le tau LC50 o le 0.43 ppm, lea e ogatasi ma faʻamaumauga a Lek -Utala48. O le gaioiga matua o le organophosphorus malathion synthetic na lipotia mai i le 5.44 ppm. E ui o nei organophosphates e lua ua faaalia ai ni tali lelei faasaga i ituaiga o Aedes aegypti i totonu o le fale suesue, ae o le tete'e atu o namu i nei vailaau ua lipotia mai i vaega eseese o le lalolagi49. Peitai, e leai ni lipoti faapena o le atina'eina o le tete'e atu i vailaau faalenatura ua maua50. O le mea lea, o laau toto ua manatu o ni isi auala e sui ai vailaau faasaina i polokalame e pulea ai namu.
Sa fa'ata'ita'iina le a'afiaga o le fa'a'a'a i luga o tu'ufa'atasiga fa'alua e 28 (1:1) na saunia mai terpenoids malolosi ma terpenoids fa'atasi ai ma le thymetphos, ma e 9 tu'ufa'atasiga na maua e galulue fa'atasi, 14 e tete'e ma le 5 e tete'e. Leai se a'afiaga. I le isi itu, i le bioassay o le malosi o tagata matutua, e 7 tu'ufa'atasiga na maua e galulue fa'atasi, 15 tu'ufa'atasiga na tete'e, ma e 6 tu'ufa'atasiga na lipotia mai e leai se a'afiaga. O le mafua'aga e mafua ai ona maua e nisi tu'ufa'atasiga se a'afiaga galulue fa'atasi atonu ona o le fegalegaleai fa'atasi o sui tauva i auala taua eseese, po'o le fa'alavelaveina fa'asolosolo o enzymes autu eseese o se auala fa'apitoa fa'aletino51. O le tu'ufa'atasiga o le limonene ma le diallyl disulfide, eucalyptus po'o le eugenol na maua e galulue fa'atasi i fa'aoga laiti ma tetele (Table 6), ae o lona tu'ufa'atasiga ma le eucalyptus po'o le α-pinene na maua e iai a'afiaga tete'e i luga o anufe. I le averesi, e foliga mai o le limonene o se vailaʻau lelei e fesoasoani i le faʻamaʻi, atonu ona o le iai o vaega methyl, le lelei o le ulufale atu i totonu o le stratum corneum, ma se auala ese o le gaioiga52,53. Na lipotia muamua e mafai e le limonene ona mafua ai ni aafiaga oona e ala i le ulufale atu i totonu o cuticles o iniseti (contact toxicity), aʻafia ai le faiga o meaʻai (antifeedant), poʻo le aʻafia ai o le faiga o le manava (fumigation activity), 54 ae o phenylpropanoids e pei o le eugenol e ono aʻafia ai enzymes metabolic 55. O le mea lea, o le tuʻufaʻatasia o vailaʻau ma auala eseese o le gaioiga e ono faʻateleina ai le aafiaga matautia o le paluga. Na maua le Eucalyptol e fesoasoani i le diallyl disulfide, eucalyptus poʻo le α-pinene, ae o isi tuʻufaʻatasiga ma isi vailaʻau e le o se mea e faʻaleagaina ai le larvicidal pe e tetee. O suʻesuʻega muamua na faʻaalia ai o le eucalyptol e iai le gaioiga e taofia ai le acetylcholinesterase (AChE), faʻapea foʻi ma octaamine ma GABA receptors56. Talu ai o cyclic monoterpenes, eucalyptol, eugenol, ma isi mea faapena e ono tutusa lava le faiga o le gaioiga ma a latou gaioiga e afaina ai neula, 57 ma o lea e faaitiitia ai o latou aafiaga tuufaatasi e ala i le taofiofia faatasi. E faapena foi, o le tuufaatasiga o Temephos ma le diallyl disulfide, α-pinene ma le limonene na maua e galulue faatasi, e lagolagoina ai lipoti muamua o se aafiaga galulue faatasi i le va o oloa laau ma organophosphates gaosia58.
O le tu'ufa'atasiga o le eudesmol ma le eucalyptol na maua ai se aafiaga fa'atasi i luga o le tulaga o le larval ma le matutua o Aedes aegypti, atonu ona o a latou auala eseese o gaioiga ona o a latou fausaga fa'akemikolo eseese. E ono a'afia e le Eudesmol (o se sesquiterpene) le faiga manava 59 ma eucalyptol (o se monoterpene) e ono a'afia ai le acetylcholinesterase 60. O le fa'aalia fa'atasi o mea fa'aoga i nofoaga e lua pe sili atu e ono fa'aleleia atili ai le aafiaga mata'utia o le tu'ufa'atasiga. I su'esu'ega o mea fa'aoga matutua, na maua ai e fa'atasi le malathion ma le carvone po'o le eucalyptol po'o le eucalyptol po'o le diallyl disulfide po'o le α-pinene, e fa'ailoa mai ai e fa'atasi le fa'aopoopoina o le limonene ma le di. O ni sui tauva lelei e fa'atasi ai ma allercide mo le fa'asologa atoa o mea fa'apena, vagana ai le allyl trisulfide. Na lipotia mai fo'i e Thangam ma Kathiresan61 ni taunuuga tutusa o le aafiaga fa'atasi o le malathion ma mea e fa'aputu mai la'au. O lenei tali fa'atasi atonu e mafua mai i aafiaga oona tu'ufa'atasi o le malathion ma phytochemicals i enzymes e fa'amamā ai iniseti. O organophosphates e pei o le malathion e masani ona galulue e ala i le taofia o cytochrome P450 esterases ma monooxygenases62,63,64. O le mea lea, o le tu'ufa'atasia o le malathion ma nei faiga o gaioiga ma terpenes ma auala eseese o gaioiga e mafai ona fa'aleleia atili ai le aafiaga oti i namu.
I le isi itu, o le tetee e faʻaalia ai o vailaʻau ua filifilia e itiiti le malosi i le tuʻufaʻatasia nai lo vailaʻau taʻitasi na o ia. O le mafuaʻaga o le tetee i nisi tuʻufaʻatasiga atonu ona o le tasi vailaʻau e suia ai le amioga a le isi vailaʻau e ala i le suia o le saoasaoa o le mitiia, tufatufaina atu, metabolism, poʻo le faʻasaʻolotoina. Na manatu tagata suʻesuʻe muamua o le mafuaʻaga lea o le tetee i tuʻufaʻatasiga o vailaʻau. Molecules Mekanika e ono mafai 65. I se tulaga tutusa, o mafuaʻaga e ono mafai ona mafua ai le tetee atonu e fesoʻotaʻi ma auala tutusa o gaioiga, tauvaga o vailaʻau o loʻo i totonu mo le receptor lava e tasi poʻo le nofoaga autu. I nisi tulaga, e ono tupu foʻi le taofia o le porotini autu e le tauva. I lenei suʻesuʻega, e lua vailaʻau organosulfur, diallyl disulfide ma diallyl trisulfide, na faʻaalia ai aafiaga tetee, atonu ona o le tauvaga mo le nofoaga autu lava e tasi. E faʻapena foʻi, o nei vailaʻau sulfur e lua na faʻaalia ai aafiaga tetee ma e leai se aafiaga pe a tuʻufaʻatasia ma eudesmol ma le α-pinene. Eudesmol ma alpha-pinene e cyclic i le natura, ae o le diallyl disulfide ma le diallyl trisulfide e aliphatic i le natura. E faʻavae i luga o le fausaga faʻakemikolo, o le tuʻufaʻatasia o nei vailaʻau e tatau ona faʻateleina ai le gaioiga matautia lautele ona e masani ona eseese o latou nofoaga faʻamoemoe34,47, ae i faʻataʻitaʻiga na matou maua ai le feteʻenaʻiga, lea atonu e mafua mai i le matafaioi a nei vailaʻau i nisi o meaola e le o iloa i totonu o le tino ola. faiga o se taunuuga o fegalegaleaiga. I se tulaga tutusa, o le tuʻufaʻatasia o le cineole ma le α-pinene na maua ai ni tali feteʻenaʻi, e ui lava na lipotia muamua e le au suʻesuʻe o vailaʻau e lua e eseese sini o gaioiga47,60. Talu ai o vailaʻau uma e lua o monoterpenes cyclic, atonu e iai ni nofoaga masani e ono tauva mo le fusifusia ma aʻafia ai le aʻafiaga lautele o le oona o paga tuʻufaʻatasi na suʻesuʻeina.
E faʻavae i luga o tau o le LC50 ma le fua o le oti na matauina, o tuʻufaʻatasiga terpene e lua e sili ona lelei na filifilia, o paga o le carvone + limonene ma le eucalyptol + eudesmol, faʻapea foʻi ma le organophosphorus malathion faʻapitoa ma terpenes. O le tuʻufaʻatasiga sili ona lelei o le malathion + Eudesmol compounds na faʻataʻitaʻiina i se bioassay iniseti matutua. Faʻatatau i kolone iniseti tetele e faʻamaonia ai pe mafai e nei tuʻufaʻatasiga lelei ona galulue faʻasaga i le tele o tagata taʻitoʻatasi i luga o avanoa tetele. O nei tuʻufaʻatasiga uma e faʻaalia ai se aafiaga faʻatasi faʻasaga i le tele o vaega o iniseti. Na maua ni taunuuga tutusa mo se tuʻufaʻatasiga faʻatasi sili ona lelei o le larvicidal na faʻataʻitaʻiina faʻasaga i le tele o vaega o anufe Aedes aegypti. O lea la, e mafai ona fai mai o le tuʻufaʻatasiga faʻatasi lelei o le larvicidal ma le adulticidal o vailaʻau EO o laʻau o se sui malosi e faʻasaga i vailaʻau faʻapitoa o loʻo iai nei ma e mafai ona faʻaaogaina atili e pulea ai le faitau aofaʻi o Aedes aegypti. E fa'apena fo'i, o tu'ufa'atasiga lelei o vaila'au fa'asaina pepesi po'o vaila'au fa'asaina matutua ma terpenes e mafai fo'i ona fa'aaogaina e fa'aitiitia ai le tele o le thymetphos po'o le malathion e tu'uina atu i namu. O nei tu'ufa'atasiga malolosi e mafai ona maua ai ni fofo mo su'esu'ega i le lumana'i i le alualu i luma o le tete'e atu i vaila'au i namu Aedes.
Sa aoina fuāmoa o Aedes aegypti mai le Nofoaga Autu mo Suesuega Faafoma'i Fa'aitulagi, Dibrugarh, le Fono a Su'esu'ega Faafoma'i a Initia ma tausia i lalo o le vevela fa'atonutonu (28 ± 1 °C) ma le susū (85 ± 5%) i le Matagaluega o Manu, Iunivesite o Gauhati i lalo o tulaga nei: Sa fa'amatalaina Arivoli ma isi. A uma ona fofoa, sa fafagaina anufe i mea'ai anufe (pauta pisiketi maile ma le fefete i le fua fa'atatau 3:1) ma fafagaina tagata matutua i le 10% o le vaila'au kulukose. E amata mai i le aso lona 3 talu ona tutupu a'e, sa fa'atagaina namu fafine matutua e mitiia le toto o isumu albino. Fa'asusu le pepa fa'amama i le vai i totonu o se ipu tioata ma tu'u i totonu o le pa e fofoa ai fuāmoa.
O faʻataʻitaʻiga o laʻau ua filifilia e pei o lau o le eucalyptus (Myrtaceae), basil paia (Lamiaceae), mint (Lamiaceae), melaleuca (Myrtaceae) ma pulupulu allium (Amaryllidaceae). Na aoina mai Guwahati ma faʻamaonia e le Matagaluega o Botany, Iunivesite o Gauhati. O faʻataʻitaʻiga o laʻau na aoina (500 g) na faia i le hydrodistillation e faʻaaoga ai le masini Clevenger mo le 6 itula. O le EO na aveeseina na aoina i totonu o fagu tioata mama ma teuina i le 4°C mo nisi suʻesuʻega.
Sa suʻesuʻeina le oona o le larvicidal e faʻaaoga ai ni faiga masani ua suia teisi e le World Health Organization 67. Faaaoga le DMSO e fai ma emulsifier. O le maualuga o le EO taʻitasi sa faʻataʻitaʻiina muamua i le 100 ma le 1000 ppm, ma faʻaalia ai anufe e 20 i faʻataʻitaʻiga taʻitasi. E faʻavae i luga o taunuʻuga, sa faʻaaogaina se vaega o le maualuga ma sa faʻamaumauina le oti mai le 1 itula i le 6 itula (i le va o le 1 itula), ma i le 24 itula, 48 itula ma le 72 itula talu ona togafitia. O le maualuga o le sublethal (LC50) sa fuafuaina pe a mavae le 24, 48 ma le 72 itula o le faʻaalia. O le maualuga taʻitasi sa faʻataʻitaʻiina i le tolu faʻataʻitaʻiga faʻatasi ai ma le tasi le pulea leaga (vai naʻo) ma le tasi le pulea lelei (vai ua togafitia i le DMSO). Afai e tupu le pupation ma e silia ma le 10% o anufe o le vaega pulea e oti, e toe faia le faʻataʻitaʻiga. Afai o le fua faatatau o le oti i le vaega pulea e i le va o le 5-10%, faʻaaoga le Abbott correction formula 68.
O le metotia na faʻamatalaina e Ramar et al. 69 na faʻaaogaina mo se suʻega bio a tagata matutua e faasaga i le Aedes aegypti e faʻaaogaina ai le acetone o se vailaʻau faʻamamā. O EO taʻitasi na muamua faʻataʻitaʻiina faasaga i namu matutua Aedes aegypti i le maualuga o le 100 ma le 1000 ppm. Faʻaaoga le 2 ml o vailaʻau taʻitasi na saunia i le numera Whatman. 1 fasi pepa faamama (tele 12 x 15 cm2) ma tuʻu le acetone e mago mo le 10 minute. O le pepa faamama na togafitia i le 2 ml o le acetone na faʻaaogaina o se faʻataʻitaʻiga. A uma ona mago le acetone, ona tuʻu lea o le pepa faamama ua togafitia ma le pepa faamama pulea i totonu o se paipa lapotopoto (10 cm le loloto). E sefulu namu e leʻi fafagaina toto e 3 i le 4 aso le matutua na faʻaliliuina i ni faʻataʻitaʻiga faʻatolu o faʻataʻitaʻiga taʻitasi. E faʻavae i luga o taunuʻuga o suʻega muamua, na faʻataʻitaʻiina ai le tele o suauʻu filifilia. Na faʻamaumauina le oti i le 1 itula, 2 itula, 3 itula, 4 itula, 5 itula, 6 itula, 24 itula, 48 itula ma le 72 itula talu ona faʻasaʻolotoina le namu. Fuafua tau LC50 mo taimi e faʻaalia ai le 24 itula, 48 itula ma le 72 itula. Afai e sili atu le fua faatatau o le oti i le vaega pulea i le 20%, toe fai le suega atoa. E faʻapena foʻi, afai e sili atu le fua faatatau o le oti i le vaega pulea i le 5%, fetuʻunaʻi taunuuga mo faʻataʻitaʻiga na togafitia e faʻaaoga ai le fua faʻatatau a Abbott68.
Sa faia le gas chromatography (Agilent 7890A) ma le mass spectrometry (Accu TOF GCv, Jeol) e iloilo ai mea o lo'o i totonu o suāuu taua ua filifilia. Sa fa'apipi'iina le GC i se FID detector ma se capillary column (HP5-MS). O le kasa feavea'i o le helium, o le fua fa'atatau o le tafe e 1 ml/min. O le polokalame GC e seti ai le Allium sativum i le 10:80-1M-8-220-5M-8-270-9M ma le Ocimum Sainttum i le 10:80-3M-8-200-3M-10-275-1M-5 – 280, mo le mint 10:80-1M-8-200-5M-8-275-1M-5-280, mo le eucalyptus 20.60-1M-10-200-3M-30-280, ma mo le mumu. Mo le afe vaega o lo'o i ai ia 10: 60-1M-8-220-5M-8-270-3M.
Sa fa'ailoaina vaega autū o EO ta'itasi e fa'atatau i le pasene o le eria na fuafuaina mai le GC chromatogram ma taunu'uga o le mass spectrometry (fa'asino i le fa'amaumauga o tulaga fa'atonuina o le NIST 70).
O vailaʻau tetele e lua i totonu o EO taʻitasi na filifilia e faʻavae i luga o taunuʻuga o le GC-MS ma faʻatau mai ia Sigma-Aldrich i le 98–99% le mama mo nisi suʻesuʻega faʻapitoa. Na faʻataʻitaʻiina vailaʻau mo le aoga e faʻaumatia ai anufe ma tagata matutua e faasaga ia Aedes aegypti e pei ona faʻamatalaina i luga. O vailaʻau faʻapitoa e masani ona faʻaaogaina o le tamephosate (Sigma Aldrich) ma le vailaʻau malathion mo tagata matutua (Sigma Aldrich) na suʻesuʻeina e faʻatusatusa ai lo latou aoga ma vailaʻau EO ua filifilia, e mulimuli ai i le faiga lava e tasi.
O fa'afefiloi fa'alua o vaila'au terpene ua filifilia ma vaila'au terpene fa'atasi ai ma organophosphates fa'apisinisi (tilephos ma malathion) na saunia e ala i le fa'afefiloi o le fua fa'atatau LC50 o vaila'au ta'itasi i le fua fa'atatau 1:1. O vaila'au ua saunia na fa'ata'ita'iina i luga o la'au ma la'au matutua o Aedes aegypti e pei ona fa'amatalaina i luga. O su'ega fa'apitoa ta'itasi na faia fa'atolu mo vaila'au ta'itasi ma vaila'au ta'itasi o lo'o i ai i vaila'au ta'itasi. O le oti o iniseti fa'atatau na fa'amaumauina pe a mavae le 24 itula. Fuafua le fua fa'atatau o le oti mo se fa'afefiloi fa'alua e fa'aaoga ai le fua fa'atatau lenei.
lea e = le fua faatatau o le oti e faʻamoemoeina o namu Aedes aegypti e tali atu i se tuʻufaʻatasiga binary, ie fesoʻotaʻiga (A + B).
O le aafiaga o paluga binary taitasi na fa'ailogaina o le galulue fa'atasi, fete'ena'i, po'o le leai o se aafiaga e fa'avae i luga o le tau χ2 na fuafuaina e ala i le metotia na fa'amatalaina e Pavla52. Fuafua le tau χ2 mo tu'ufa'atasiga ta'itasi e fa'aaoga ai le fua fa'atatau lenei.
O le aafiaga o se tuufaatasiga sa faauigaina o se tuufaatasiga e tutusa lelei pe a sili atu le tau o le χ2 ua fuafuaina nai lo le tau o le laulau mo tikeri o le saolotoga tutusa (95% le vaitaimi o le mautinoa) ma afai o le fua faatatau o le oti ua matauina ua sili atu nai lo le fua faatatau o le oti ua faamoemoeina. I se tulaga tutusa, afai o le tau o le χ2 ua fuafuaina mo soʻo se tuufaatasiga e sili atu i le tau o le laulau ma nisi tikeri o le saolotoga, ae o le fua faatatau o le oti ua matauina e maualalo ifo nai lo le fua faatatau o le oti ua faamoemoeina, o le togafitiga ua manatu o le tetee. Ma afai i soʻo se tuufaatasiga o le tau faatatau o le χ2 e itiiti ifo nai lo le tau o le laulau i tikeri o le saolotoga tutusa, o le tuufaatasiga ua manatu e leai se aafiaga.
E tolu i le fa tu'ufa'atasiga e ono galulue fa'atasi (100 anufe ma le 50 gaioiga fa'amate anufe ma iniseti matutua) na filifilia mo le faia o su'ega fa'asaga i le tele o iniseti. O iniseti matutua) e fa'aauau e pei ona ta'ua i luga. Fa'atasi ai ma paluga, o vaila'au ta'itasi o lo'o i totonu o paluga na filifilia na fa'ata'ita'iina fo'i i le aofa'i tutusa o anufe Aedes aegypti ma iniseti matutua. O le fua fa'atatau o le tu'ufa'atasiga o le tasi vaega LC50 o le tasi vaila'au sui ma le vaega LC50 o le isi vaila'au o lo'o i totonu. I le su'ega o gaioiga a tagata matutua, o vaila'au na filifilia na fa'a'asu'eina i le solvent acetone ma fa'aoga i le pepa fa'amama na afifiina i totonu o se pusa palasitika lapotopoto e 1300 cm3. Na fa'amamago le acetone mo le 10 minute ma fa'asa'olotoina tagata matutua. I se tulaga fa'apena fo'i, i le su'ega fa'amate anufe, o vaila'au o vaila'au sui LC50 na fa'a'asu'eina muamua i le tele tutusa o le DMSO ona fa'afefiloi lea ma le 1 lita o le vai na teuina i totonu o pusa palasitika e 1300 cc, ma fa'asa'olotoina ai anufe.
Sa faia le su'esu'ega fa'afuainumera o fa'amaumauga o maliu e 71 na fa'amaumauina e fa'aaoga ai le SPSS (lomiga 16) ma le polokalama Minitab e fuafua ai tau o le LC50.


Taimi na lafoina ai: Iulai-01-2024