suʻesuʻegabg

O le isi tausaga! Ua fa'alauteleina e le EU le fa'amuamua mo oloa fa'ato'aga a Ukraine mai fafo.

E tusa ai ma le upega tafaʻilagi aloaia a le Kapeneta a Ukraine i le tala fou lona 13, na faasilasila mai ai e le Sui Palemia muamua o Ukraine ma le Minisita o le Tamaoaiga o Yulia Sviridenko i le aso lava lea e tasi ua iu lava ina malilie le Fono a Europa (EU Council) e faalautele le faiga faavae faapitoa o le "fefaatauaiga e aunoa ma se totogi" o oloa a Ukraine o loʻo auina atu i le EU mo le 12 masina.

Na saunoa Sviridenko o le fa’alauteleina o le faiga fa’avae a le EU e fa’amuamua ai fefa’ataua’iga, lea e amata ia Iuni 2022, o se “lagolago fa’apolokiki taua tele” mo Ukraine ma “o le faiga fa’avae atoa o le saolotoga o fefa’ataua’iga o le a fa’alauteleina se’ia o’o ia Iuni 2025.”

Na faamamafa e Sviridenko e faapea “ua malilie le EU ma Ukraine o le faalauteleina o le faiga faavae tutoatasi o le faamuamua tau fefaatauaiga o le taimi mulimuli lea” ma o le taumafanafana a sau, o le a toe iloiloina e itu e lua tulafono tau fefaatauaiga o le maliega faatasi i le va o Ukraine ma le EU a o lei oo atu Ukraine i le EU.

Na saunoa Sviridenko, faafetai i faiga faavae tau fefaatauaiga a le EU, o le tele o oloa a Ukraine o loʻo auina atu i le EU ua le toe noatia i tapulaa o maliega a le faalapotopotoga, e aofia ai le maliega a le faalapotopotoga i tulaga tau lafoga talafeagai ma aiaiga tau o le ulufale atu i vaega e 36 o meaai faatoaga, e le gata i lea, o oloa uma a le atunuu i fafo a Ukraine ua le toe totogiina ni lafoga, ua le toe faatinoina ni puipuiga mai le lafoaia o oloa ma fefaatauaiga faasaga i oloa uʻamea a Ukraine.

Na taʻua e Sviridenko talu mai le faʻatinoina o le faiga faʻavae e faʻamuamua ai fefaʻatauaʻiga, ua vave ona faʻatupulaʻia le tele o fefaʻatauaʻiga i le va o Ukraine ma le EU, aemaise lava le faʻateleina o le aofaʻi o nisi oloa e ui atu i tuaoi o le EU, ma mafua ai ona faia e atunuu tuaoi ni fuafuaga "leaga", e aofia ai le tapunia o le tuaoi, e ui lava ina tele taumafaiga a Uzbekistan e faʻaitiitia ai feeseeseaiga tau fefaʻatauaʻiga ma tuaoi o le EU. O le faʻalauteleina o manaʻoga tau fefaʻatauaʻiga a le EU e aofia ai pea "fuafuaga faʻapitoa mo le puipuiga" mo faʻatapulaʻaina o le auina atu i fafo a Ukraine i sana, moa, suka, oati, sana ma isi oloa.

Na saunoa Sviridenko o le a faaauau pea ona galue Ukraine i le aveeseina o faiga faavae le tumau ia “e feteenai ma le tatala o fefaatauaiga.” I le taimi nei, o le EU e 65% o oloa faatau atu i fafo a Ukraine ma le 51% o ana oloa faaulufale mai.

E tusa ai ma se faʻamatalaga na faʻasalalauina i luga o le upega tafaʻilagi a le Komisi Europa i le aso 13, e tusa ai ma taunuuga o le palota a le Palemene Europa ma le iugafono a le Fono a le Iuni a Europa, o le a faʻalauteleina e le EU le faiga faʻavae faʻapitoa o oloa tuusaunoa a Ukraine o loʻo auina atu i le EU mo le tausaga e tasi, o le faiga faʻavae faʻapitoa o loʻo iai nei o tuusaunoaga e muta ia Iuni 5, ma o le faiga faʻavae faʻapitoa tau fefaʻatauaʻiga ua fetuʻunaʻi o le a faʻatinoina mai ia Iuni 6 i Iuni 5, 2025.

I le silasila atu i le "aafiaga leaga" o fuafuaga fa'asa'olotoina o fefa'ataua'iga o lo'o iai nei i luga o maketi a nisi o atunu'u o le EU, ua filifili ai le EU e fa'alauiloa ni "fuafuaga puipuia otometi" i luga o fa'aulufale mai o "oloa fa'ato'aga ma'ale'ale" mai Ukraine, e pei o moa, fuamoa, suka, oati, sana, saito nutililii ma le meli.

O fuafuaga a le EU mo le "puipuiga otometi" mo oloa faaulufale mai a Ukraine e faʻamaonia ai afai e sili atu le faaulufale mai e le EU o moa, fuamoa, suka, oati, sana, saito olo ma le meli a Ukraine nai lo le averesi faaletausaga o faaulufale mai mai ia Iulai 1, 2021 ma Tesema 31, 2023, o le a otometi lava ona faʻagaoioia e le EU le kuota o lafoga faaulufale mai mo oloa o loʻo taʻua i luga mai Ukraine.

E ui i le pa'ū lautele o oloa auina atu i fafo a Ukraine ona o le feeseeseaiga i le va o Rusia ma Ukraine, i le lua tausaga talu ona faʻatinoina le faiga faʻavae a le EU mo le faʻasaʻolotoina o fefaʻatauaʻiga, ae o loʻo tumau pea le mautu o oloa auina atu i fafo a Ukraine i le EU, ma o oloa faaulufale mai a le EU mai Ukraine na oʻo atu i le 22.8 piliona euros i le 2023 ma le 24 piliona euros i le 2021, o le tala lea a le faʻamatalaga.


Taimi na lafoina ai: 16 Me 2024